NĂ„r garden fĂ„r fleire hender đ±
Kvar formiddag stĂ„r det no ei korg pĂ„ trappa mi đ§ș
Egg i alle slags fargar frĂ„ hĂžnene vĂ„re. Nokre raudbetar, lilla blomkĂ„l og grĂžnnkĂ„l frĂ„ Ă„keren. Tomater og chili frĂ„ drivhuset og aroniabĂŠr frĂ„ hagen â og elles det naturen og garden har Ă„ by pĂ„ akkurat denne dagen đ
â
Det er Emma som set ho der. Ei av mine to nye gartnarar. Og det er sĂ„ kjekt og supergod fĂžlelse! Nokon andre har sett kva som er klart. Nokon andre har rukke Ă„ hauste det. Og det som veks rundt meg, blir tatt vare pĂ„ â sjĂžlv om eg ikkje hadde tid Ă„ ta meg av det sjĂžlv.
â
Det er ei ganske stor kjensle for ei som i alle Ă„r har prĂžvd Ă„ drive alle hagane og Ă„krane her Ă„leine. Og alltid ligg bakpĂ„ og aldri rekk alt đ
Egg i alle slags fargar frĂ„ hĂžnene vĂ„re. Nokre raudbetar, lilla blomkĂ„l og grĂžnnkĂ„l frĂ„ Ă„keren. Tomater og chili frĂ„ drivhuset og aroniabĂŠr frĂ„ hagen â og elles det naturen og garden har Ă„ by pĂ„ akkurat denne dagen đ
â
Det er Emma som set ho der. Ei av mine to nye gartnarar. Og det er sĂ„ kjekt og supergod fĂžlelse! Nokon andre har sett kva som er klart. Nokon andre har rukke Ă„ hauste det. Og det som veks rundt meg, blir tatt vare pĂ„ â sjĂžlv om eg ikkje hadde tid Ă„ ta meg av det sjĂžlv.
â
Det er ei ganske stor kjensle for ei som i alle Ă„r har prĂžvd Ă„ drive alle hagane og Ă„krane her Ă„leine. Og alltid ligg bakpĂ„ og aldri rekk alt đ
Eg har endeleg fÄtt gartnarar!
â
PĂ„ Vossabiagarden finst det smĂ„ og store hagerom nesten overalt. Her er grĂžnsaksĂ„ker, urtehager, blomar, trĂŠr, buskar og bĂŠr. Det er kompost, drivhus, ender, hĂžner og bier. Og her er innmarka med dei gamle slĂ„tteengene og spennande kantane, det er bufĂžreveg og styvetrĂŠr. Og alt tek me vare pĂ„ og utviklar etter regenerative prinsipp đ±
ââ
Alt blir sjĂžlvsagt drive Ăžkologisk đ Men for meg er det heller ikkje nok at noko «berre» er Ăžkologisk. Eg Ăžnsker at garden skal vere eit levande samspel der jord, plantar, insekt, dyr og menneske fĂ„r styrke kvarandre.
â
Eg har hatt sÄ mange planar og draumar for denne staden. Men eg har ogsÄ mÄtta innsjÄ, om enn ganske motvillig, at eg ikkje kan rekke over alt Äleine.
â
No har eg fĂ„tt to menneske som ikkje berre kan luke, plante og dyrke. Dei ser heilskap, samanhengar og moglegheiter. Begge gartnarane, Eirik og Emma, er nemleg permakulturistar, som eg sjĂžlv er â og det er viktigare Ă„ fĂ„ fleire med den kompetansen med her enn eg kanskje sjĂžlv hadde forstĂ„tt.
PĂ„ Vossabiagarden finst det smĂ„ og store hagerom nesten overalt. Her er grĂžnsaksĂ„ker, urtehager, blomar, trĂŠr, buskar og bĂŠr. Det er kompost, drivhus, ender, hĂžner og bier. Og her er innmarka med dei gamle slĂ„tteengene og spennande kantane, det er bufĂžreveg og styvetrĂŠr. Og alt tek me vare pĂ„ og utviklar etter regenerative prinsipp đ±
ââ
Alt blir sjĂžlvsagt drive Ăžkologisk đ Men for meg er det heller ikkje nok at noko «berre» er Ăžkologisk. Eg Ăžnsker at garden skal vere eit levande samspel der jord, plantar, insekt, dyr og menneske fĂ„r styrke kvarandre.
â
Eg har hatt sÄ mange planar og draumar for denne staden. Men eg har ogsÄ mÄtta innsjÄ, om enn ganske motvillig, at eg ikkje kan rekke over alt Äleine.
â
No har eg fĂ„tt to menneske som ikkje berre kan luke, plante og dyrke. Dei ser heilskap, samanhengar og moglegheiter. Begge gartnarane, Eirik og Emma, er nemleg permakulturistar, som eg sjĂžlv er â og det er viktigare Ă„ fĂ„ fleire med den kompetansen med her enn eg kanskje sjĂžlv hadde forstĂ„tt.
Eirik â gartnar, arborist og kunnskapsbrĂžnn đł
â
âEirik kom til oss for snart 5 mĂ„nadar sidan. Han er fagutdanna gartnar, arborist og diplom-permakulturist. Han driv og si eiga verksemd, Alvastien Telste, der han mellom anna tilbyr kurs i skoghage, poding av frukttre og permakulturdesign.
âEirik kom til oss for snart 5 mĂ„nadar sidan. Han er fagutdanna gartnar, arborist og diplom-permakulturist. Han driv og si eiga verksemd, Alvastien Telste, der han mellom anna tilbyr kurs i skoghage, poding av frukttre og permakulturdesign.
Og for ein mann me har fÄtt pÄ laget!
â
Eirik har ei heilt eiga handlekraft og driv. Han lÊrer meg stadig noko nytt om sÄ mange tema, og han fÄr meg til Ä sjÄ bÄde hagane og landskapet pÄ nye mÄtar. Han har eit strÄlande humÞr, ein enormt allsidig bakgrunn og alltid ei god historie pÄ lur. Samtidig er han ein inderleg og spirituell mann som vÄgar Ä dele ope og varmt av seg sjÞlv.
â
Han kvir seg heller ikkje for Ă„ liggje pĂ„ kne i timevis i regnet og luke nĂ„r det er dĂ©t som trengst. Den siste tida har han mellom anna bygd fleire ruskegjerde. Greiner og kvist og kvast som elles lett kunne blitt rekna som avfall, blir i staden til vakre avgrensingar, leveomrĂ„de for smĂ„dyr og insekt â og praktiske strukturar som gjer arbeidet lettare.
â
Men den mest fascinerande konstruksjonen er kanskje den levande hekken han no byggjer etter ein eldgamal metode.
â
Eirik har ei heilt eiga handlekraft og driv. Han lÊrer meg stadig noko nytt om sÄ mange tema, og han fÄr meg til Ä sjÄ bÄde hagane og landskapet pÄ nye mÄtar. Han har eit strÄlande humÞr, ein enormt allsidig bakgrunn og alltid ei god historie pÄ lur. Samtidig er han ein inderleg og spirituell mann som vÄgar Ä dele ope og varmt av seg sjÞlv.
â
Han kvir seg heller ikkje for Ă„ liggje pĂ„ kne i timevis i regnet og luke nĂ„r det er dĂ©t som trengst. Den siste tida har han mellom anna bygd fleire ruskegjerde. Greiner og kvist og kvast som elles lett kunne blitt rekna som avfall, blir i staden til vakre avgrensingar, leveomrĂ„de for smĂ„dyr og insekt â og praktiske strukturar som gjer arbeidet lettare.
â
Men den mest fascinerande konstruksjonen er kanskje den levande hekken han no byggjer etter ein eldgamal metode.
âEin hekk med rĂžter heilt tilbake til Romarriketâ
â
Eg spurde Eirik kva han eigentleg heldt pÄ med nÄr eg sÄg ein ny type gjerde bli til.
â
Han fortalde at han fĂžrst finn ei naturleg linje i landskapet og ryddar rundt trea som allereie veks der. Utvalde stammar av mellom anna ask, hegg og hassel blir skorne nesten heilt gjennom nede ved rota og lagde varsamt ned â men utan at sambandet mellom rota og treet blir brote đȘŸ
â
Eg spurde Eirik kva han eigentleg heldt pÄ med nÄr eg sÄg ein ny type gjerde bli til.
â
Han fortalde at han fĂžrst finn ei naturleg linje i landskapet og ryddar rundt trea som allereie veks der. Utvalde stammar av mellom anna ask, hegg og hassel blir skorne nesten heilt gjennom nede ved rota og lagde varsamt ned â men utan at sambandet mellom rota og treet blir brote đȘŸ
â Mellom barken og veden er livet i treet. NĂ„r me lĂšt dette sambandet vere att, vil treet begynne Ă„ gro rundt sĂ„ret. FrĂ„ den liggande stammen kjem det nye, loddrette skot. DĂ„ blir hekken levande â og han blir nesten som ein skulptur, fortalde Eirik.
â
âMed Ă„ra blir nye stammar lagt ned og fletta saman med dei gamle. Mellom dei kan ein fylle pĂ„ med greiner og anna organisk materiale. Dette bryt sakte ned, bygger jord og skaper rom for insekt, fuglar, sopp og smĂ„dyr â»ïž
â
â Det blir veldig mange funksjonar i Ă©in og same hekk. Han er grense og gjerde, men ogsĂ„ leveomrĂ„de, jordbyggar, ressurs og historie.
â
Slike levande hekkar vart brukte lenge fĂžr ein fekk nettinggjerde og moderne stolpar. Eirik fortel at tradisjonen kan fĂžrast tilbake til Romarriket â og truleg heilt til jernalderen. I England finst det framleis gamle hekkar som har vakse seg breie gjennom hundreĂ„ra, og der ein kan lese alderen og historia gjennom artane og laga i hekken.
â
Hekkane vart gjerne fornya i syklusar pÄ Ätte til ti Är: Nye stammar vart lagde ned, fletta saman og fekk vekse vidare. Slik kunne eit levande gjerde bli stÄande og utvikle seg gjennom generasjonar.
â
â NĂ„r det etter kvart blir danna god jord under hekken, kan me ogsĂ„ plante inn fleire tre og buskar. Hekken blir aldri heilt ferdig. Han held fram med Ă„ vokse og utvikle seg.
â
Dette er permakultur i praksis: Det som kunne vore ryddeavfall, blir ein ressurs. Ei grense blir samtidig leveomrÄde, jordfabrikk, vindskjerming og eit vakkert element i landskapet.
â
Og det vertikale livet held fram, sjĂžlv om stammen blir lagd ned.
â
âMed Ă„ra blir nye stammar lagt ned og fletta saman med dei gamle. Mellom dei kan ein fylle pĂ„ med greiner og anna organisk materiale. Dette bryt sakte ned, bygger jord og skaper rom for insekt, fuglar, sopp og smĂ„dyr â»ïž
â
â Det blir veldig mange funksjonar i Ă©in og same hekk. Han er grense og gjerde, men ogsĂ„ leveomrĂ„de, jordbyggar, ressurs og historie.
â
Slike levande hekkar vart brukte lenge fĂžr ein fekk nettinggjerde og moderne stolpar. Eirik fortel at tradisjonen kan fĂžrast tilbake til Romarriket â og truleg heilt til jernalderen. I England finst det framleis gamle hekkar som har vakse seg breie gjennom hundreĂ„ra, og der ein kan lese alderen og historia gjennom artane og laga i hekken.
â
Hekkane vart gjerne fornya i syklusar pÄ Ätte til ti Är: Nye stammar vart lagde ned, fletta saman og fekk vekse vidare. Slik kunne eit levande gjerde bli stÄande og utvikle seg gjennom generasjonar.
â
â NĂ„r det etter kvart blir danna god jord under hekken, kan me ogsĂ„ plante inn fleire tre og buskar. Hekken blir aldri heilt ferdig. Han held fram med Ă„ vokse og utvikle seg.
â
Dette er permakultur i praksis: Det som kunne vore ryddeavfall, blir ein ressurs. Ei grense blir samtidig leveomrÄde, jordfabrikk, vindskjerming og eit vakkert element i landskapet.
â
Og det vertikale livet held fram, sjĂžlv om stammen blir lagd ned.
Eirik viser korleis stammen framleis har kontakt med rota, slik at nye skot kan vekse opp frÄ det levande treet.
Eirik sin Vossabia-favoritt
â
Elles mÄtte eg sjÞlvsagt spÞrre den gode gartnaren kva Vossabia-produkt han likar aller best.
â
Svaret kom kontant:
â
â Mitt favorittprodukt er Sensuell! I den ser eg eit fantastisk potensial for menn i middelalderen. Det er viktig Ă„ setje fokus pĂ„ sensualitet i eit travelt samfunn.
â
Og sÄ legg han til:
â
â Eg er ogsĂ„ veldig glad i Rosmarin HĂ„rserum. Det fĂ„r bĂ„de skjegg og hĂ„r til Ă„ skine som i eit eventyr!
â
Eg kunne knapt ha sagt det betre sjĂžlv.
Elles mÄtte eg sjÞlvsagt spÞrre den gode gartnaren kva Vossabia-produkt han likar aller best.
â
Svaret kom kontant:
â
â Mitt favorittprodukt er Sensuell! I den ser eg eit fantastisk potensial for menn i middelalderen. Det er viktig Ă„ setje fokus pĂ„ sensualitet i eit travelt samfunn.
â
Og sÄ legg han til:
â
â Eg er ogsĂ„ veldig glad i Rosmarin HĂ„rserum. Det fĂ„r bĂ„de skjegg og hĂ„r til Ă„ skine som i eit eventyr!
â
Eg kunne knapt ha sagt det betre sjĂžlv.
Emma â frĂ„ Koster til Vossabia đŒ
â
For tre veker sidan fekk gartnarlaget vÄrt endÄ eit nytt medlem.
â
Emma er ei glad og sprudlande ung dame frÄ Stavanger som flytta heilt frÄ Koster i Sverige for Ä arbeide hjÄ Vossabia.
For tre veker sidan fekk gartnarlaget vÄrt endÄ eit nytt medlem.
â
Emma er ei glad og sprudlande ung dame frÄ Stavanger som flytta heilt frÄ Koster i Sverige for Ä arbeide hjÄ Vossabia.
Dei siste Ă„ra har ho arbeidd ved Koster TrĂ€dgĂ„rdar â ein Ăžkologisk og permakulturell inspirasjonsstad deluxe, driven av ei rĂ„dyktig dame som lenge har inspirert meg. Der har Emma arbeidd ei stund, og sjĂžlv om dei ikkje ville gje slepp pĂ„ ho der, sĂ„ er me glade for at Emma lengta til Vestlandet og ville til Vossabia.
â
Allereie den fÞrste veka satte eg Emmal til Ä ta seg av grÞnsaksÄkeren, no nÄr det var sÄ mykje som var hausteklart.
â
Allereie den fÞrste veka satte eg Emmal til Ä ta seg av grÞnsaksÄkeren, no nÄr det var sÄ mykje som var hausteklart.
SpisskĂ„len eg hadde dyrka gjennom vĂ„ren og sommaren hasta Ă„ hauste! Tolv kilo kĂ„l stod klar i Ă„keren, medan eg sjĂžlv ikkje hadde hatt tid til Ă„ ta meg av den, og dĂ„ kom Emma og bretta opp ermene, hausta alt saman og forvandla kĂ„len til deilig kimchi og surkĂ„l. Me hadde smaking av den forrige dagen, og det var heilt nydeleg! đ„Ź
â
Slik vart overfloda frÄ Äkeren tatt vare pÄ og foredla til noko som kan skape eit sterkare Þkosystem i mage og tarm.
â
Saman med Eirik har Emma arbeidd knallhardt med Ä plante, rydde, reinse og fÄ fram att linjene i hagane. Dei byggjer strukturar som lettar arbeidet, skaper nye habitat og samtidig blir vakre element i landskapet.
â
Slik vart overfloda frÄ Äkeren tatt vare pÄ og foredla til noko som kan skape eit sterkare Þkosystem i mage og tarm.
â
Saman med Eirik har Emma arbeidd knallhardt med Ä plante, rydde, reinse og fÄ fram att linjene i hagane. Dei byggjer strukturar som lettar arbeidet, skaper nye habitat og samtidig blir vakre element i landskapet.
Emma sin Vossabia-favoritt
âEmma hadde forresten heller ingen problem med Ă„ velge kva favorittprodukt ho vil framheve:
â
â Ringblomstsalven er definitivt favoritten min â ein skikkeleg allroundar! Eg har brukt han i rundt sju Ă„r og elskar at Ă©in boks kan vare eit halvt Ă„r, sjĂžlv om eg brukar den kvar dag. Ansiktet mitt diggar den ogsĂ„, og eg har sĂŠrleg vore glad for Ă„ ha den nĂ„r eg har brent meg.
â
Men sÄ kom det raskt ein favoritt til:
â
â Kroppsskrubben! Den er perfekt til Ă„ reingjere skikkelege gartnarhender etter arbeidsdagen đ
â
Det mÄ vel kunne kallast ei truverdig brukartest!
â
â Ringblomstsalven er definitivt favoritten min â ein skikkeleg allroundar! Eg har brukt han i rundt sju Ă„r og elskar at Ă©in boks kan vare eit halvt Ă„r, sjĂžlv om eg brukar den kvar dag. Ansiktet mitt diggar den ogsĂ„, og eg har sĂŠrleg vore glad for Ă„ ha den nĂ„r eg har brent meg.
â
Men sÄ kom det raskt ein favoritt til:
â
â Kroppsskrubben! Den er perfekt til Ă„ reingjere skikkelege gartnarhender etter arbeidsdagen đ
â
Det mÄ vel kunne kallast ei truverdig brukartest!
Vossabia som permakulturbedrift
â
Permakultur handlar for meg om langt meir enn dyrkingsmetodar.
â
Det handlar om Ä arbeide med naturen, ikkje mot ho. Om Ä observere og sjÄ heilskapen fÞr me grip inn. Om Ä bygge fruktbar jord, bruke ressursane klokt, skape mangfald og la det som kan sjÄ ut som avfall, bli verdifullt ein annan stad i systemet.
â
Men permakultur handlar og om menneske. Om Ă„ ta vare pĂ„ kvarandre, fordele ansvar, bruke dei sterke sidene vĂ„re og skape system som er berekraftige over tid â ogsĂ„ for oss som skal arbeide i dei.
â
Dette ligg til grunn for mÄten eg Þnsker Ä drive Vossabia pÄ: i hagane, i produktutviklinga, i verksemda og i livet elles.
Permakultur handlar for meg om langt meir enn dyrkingsmetodar.
â
Det handlar om Ä arbeide med naturen, ikkje mot ho. Om Ä observere og sjÄ heilskapen fÞr me grip inn. Om Ä bygge fruktbar jord, bruke ressursane klokt, skape mangfald og la det som kan sjÄ ut som avfall, bli verdifullt ein annan stad i systemet.
â
Men permakultur handlar og om menneske. Om Ă„ ta vare pĂ„ kvarandre, fordele ansvar, bruke dei sterke sidene vĂ„re og skape system som er berekraftige over tid â ogsĂ„ for oss som skal arbeide i dei.
â
Dette ligg til grunn for mÄten eg Þnsker Ä drive Vossabia pÄ: i hagane, i produktutviklinga, i verksemda og i livet elles.
Difor betyr det sÄ mykje at Eirik og Emma ikkje berre ser plantane og arbeidsoppgÄvene. Dei ser samanhengane.
â
No planlegg dei hausten, medan neste Ă„rs grĂžnsaksĂ„ker sakte landar pĂ„ papiret â med fargeblyantar, vekstskifte og mange gode tankar i sving đïž
â
Og eg?
â
Eg Þver meg pÄ Ä sleppe det dÄrlege samvitet for alt eg ikkje rekk Ä gjere sjÞlv. Eg Þver meg pÄ Ä ta imot hjelpa.
â
Og kvar gong eg finn ei lita korg med dagens overflod pĂ„ trappa, kjenner eg at dette kan bli verkeleg, verkeleg bra đ
â
Takk for at du er med oss pĂ„ vegen vidare â og for at du er med og gjer det mogleg Ă„ utvikle Vossabia, hagane og heile det levande mangfaldet her pĂ„ garden.
â
No planlegg dei hausten, medan neste Ă„rs grĂžnsaksĂ„ker sakte landar pĂ„ papiret â med fargeblyantar, vekstskifte og mange gode tankar i sving đïž
â
Og eg?
â
Eg Þver meg pÄ Ä sleppe det dÄrlege samvitet for alt eg ikkje rekk Ä gjere sjÞlv. Eg Þver meg pÄ Ä ta imot hjelpa.
â
Og kvar gong eg finn ei lita korg med dagens overflod pĂ„ trappa, kjenner eg at dette kan bli verkeleg, verkeleg bra đ
â
Takk for at du er med oss pĂ„ vegen vidare â og for at du er med og gjer det mogleg Ă„ utvikle Vossabia, hagane og heile det levande mangfaldet her pĂ„ garden.
Varme helsingarfrĂ„ Renate đDronningbia đ i Vossabia
